Maak je je reis als toerist, of (ook) als pelgrim? Wat is pelgrimeren eigenlijk? Wat drijft een pelgrim? Is het eigenlijk wel iets voor protestanten?

1. Ik een pelgrim?


Protestanten kunnen zich vaak moeilijk verplaatsen in de geloofsbeleving van anderen. Het in vervoering aanraken of kussen van stenen staat ver van hen af. Toch is het nu net het lichamelijke, het fysieke en concrete dat het land Israël bijzonder maakt.

2. Zien en aanraken


Israel in kaart
Tip: maak een persoonlijke kaart van Israël, waarop je aangeeft welke aspecten van het land jij van belang vindt!

3. Israël in kaart brengen



Het land Israël is niet zomaar een land. Het heeft een bijzonder en bewogen verleden. Het is ook heden ‘brandpunt van de wereldgeschiedenis’. En er zijn bijzondere verwachtingen aan verbonden. Het is belangrijk voor Joden, christenen en moslims – maar wel op verschillende manieren.

4. Het Beloofde Land


Een manier om Israël van binnenuit te leren kennen is te luisteren naar levensverhalen van verschillende bewoners. Zij geven stem en kleur aan het land. Er zijn mensen uit alle werelddelen en met alle mogelijke culturele achtergronden. Met elkaar vormen ze een kleurig mozaïek.

5. Mensen, groepen


‘We ontmoeten God eerder in de tijd dan in de ruimte, eerder in momenten van geloof dan op een stuk grond’, zei A.J. Heschel. Het bewust (mee-) beleven van bijzondere dagen kan verrijkend zijn. Dat geldt niet het minst voor de Sjabbat.

6. Heilige tijden



Besproken plaatsen in het noorden van Israël: ♦ Kapernaüm ♦ Berg van de Zaligsprekingen ♦ Nazareth Village ♦Bar’am ♦ Graf van Choni de Cirkeltrekker ♦ Graf van Rachel, de vrouw van Akiva klik op een pointer voor gegevens

Het noorden


Besproken plaatsen in het midden van Israël: ♦ Geboortekerk ♦ Dominus flevit ♦ Getsémane ♦ Petrus in Gallicantu ♦ Grafkerk ♦ Emmaüs ♦ Kotel, de Westelijke Muur ♦ Nebi Samwil ♦ Scroll of Fire ♦ Checkpoint bij Bethlehem ♦ Christ Church klik op een pointer voor gegevens

Het midden


Besproken plaatsen in het zuiden van Israël: ♦ Negev ♦ Qumran klik op een pointer voor gegevens

Het zuiden



De woestijn is een plek waar mensen sterven òf veranderen, waar alles ophoudt òf nieuwe dingen beginnen. Een plek die wordt gemeden, maar ook gezocht – om de stilte, de eenzaamheid, of om zich te verbergen. Mozes, David, Elia en Paulus vluchtten naar de woestijn en werden daar gevormd. Jezus […]

Negev


Qumran is bekend door de ‘Dode Zee rollen’. Rond 70 AD zijn hier in de buurt boekrollen verstopt door leden van een secte die er woonde. Die groep dacht erg zwart-wit. Ze zagen zichzelf als ‘kinderen van het licht’ en alle anderen als ‘kinderen van de duisternis’. Reinheid was heel […]

Qumran


Bethlehem is een belangrijk stadje in de Bijbel. Hier is Rachel begraven, Ruth geïmmigreerd, David geboren – en hier stond natuurlijk de kribbe van Jezus. Maar waar…?

Bethlehem



Nazereth Village wil je een beeld geven van hoe het er in Nazareth uitzag in de tijd van Jezus. Je vindt er een synagoge, een wijnpers, een werkplaats waar olijven worden verwerkt, een dorsvloer, een herder, een weefster, een timmerman, enz.

Nazareth Village


Kapernaüm lag in de tijd van Jezus aan een belangrijke route, de Via Maris. Nu zijn er alleen nog opgravingen – van slechts een gedeelte. Het bekendst is de witte synagoge, uit de 4e eeuw. Daartegenover vind je de resten van huizen van basaltsteen. Eén daarvan is naderhand uitgebouwd; dat zal […]

Kapernaüm


Je kunt je makkelijk voorstellen dat Jezus hier de indringende woorden van de Bergrede gesproken heeft. Het is mooi een wandeling door het veld naar beneden te maken. Het is niet ver naar Tabgha, de kerk van de wonderbare spijziging, of Mensa Christi, waar Petrus in ere hersteld zou zijn.

Berg der Zaligsprekingen



Dominus Flevit zou de plaats zijn waar Jezus weende, toen Hij op een ezel vanaf de Olijfberg naar de stad ging. Hij werd omgeven door een menigte die Hem enthousiast bejubelde – maar ondertussen barstte Hijzelf in huilen uit, omdat Hij op datzelfde moment de verwoesting van Jeruzalem al voor zich […]

Dominus flevit


Gethsemané is nu een mooie tuin met eeuwenoude olijfbomen, een oase van rust. In de halfduistere Kerk van Alle Naties is het stil. Ondertussen gaat het om de plek van de meest intense gebedsworsteling ooit…

Gethsemané


St. Petrus in Gallicantu – de kerk van Petrus en het hanengekraai – ligt op wat nu de berg Zion heet. In de tijd van Jezus woonden hier welgestelden, en wellicht ook hogepriester Kajafas. Bij opgravingen is o.a. een put gevonden die als kerker gediend kan hebben. De kerk herinnert […]

Petrus in Gallicantu



In de Heilige Grafkerk zijn de plekken waar Jezus gekruisigd en begraven zou zijn. De kerk wordt ook ook Anastasis, Opstandingskerk, genoemd.

Grafkerk


Ongeveer dertig kilometer ten westen van Jeruzalem ligt de plaats Emmaüs. Het is één van de plaatsen die wordt aangewezen als het Emmaüs waarnaar twee mannen op weg waren, waarbij de Opgestane hen verscheen. Deze plaats heeft de oudste papieren – maar lag wel ver van Jeruzalem vandaan…

Emmaüs


Nog altijd is de meest bekende naam ‘Klaagmuur’ – maar je vindt er meer vreugde dan klagen. Een betere naam is Kotel (Maäravi), de (Westelijke) Muur. Het gaat dan om de steunmuur die Herodes heeft laten neerzetten rondom de tempelberg, om het tempelplein te vergroten.

De Westelijke Muur



Het is goed om wat meer te weten over diensten in de synagoge – of bij de Kotel, die eigenlijk een openlucht-synagoge is, een plek waar veel diensten (met minimaal tien man) naast elkaar plaatsvinden.

In de synagoge


Als je – bijvoorbeeld bij de Kotel – Joden ziet bidden, valt op dat ze lezen uit een gebedenboek, vaak met een gebedsmantel omgeslagen en gebedsriemen omgebonden. Velen bewegen voortdurend. Er zijn momenten van stil gebed, dan weer is er één voorzanger en regelmatig wordt ook iets door allen gezegd […]

Joodse gebeden


Er zijn veel graven van vromen waar charediem komen om er te bidden, de heilige te eren en kaarsen aan te steken. Het graf van Choni de Cirkelmaker is daar één van. Choni stond bekend als ‘regenbidder’. Hij was kennelijk een krachtige voorspraak bij God; op zijn gebed gebeurden wonderen. […]

Graf van Choni



Onder de graven die charediem vereren en waar ze bidden neemt dat van Rachel de vrouw van rabbi Akiva een bijzondere plaats in. Zij was een vrouw – maar zonder haar zou de beroemde rabbi Akiva nooit geworden en geweest zijn wie hij was. Zij was werkelijk als ‘de sterke […]

Graf van Rachel


Nabi Samwil, ‘de profeet Samuël’ is de naam van de plek waar hij begraven zou zijn. Het ligt aan de noord-westkant van Jeruzalem, op een hoge top met een weids uitzicht.

Nabi Samwil


In de bergen van Judea staat de ‘Scroll of Fire’ – een kunstwerk in de vorm van een boekrol, met in de binnenkant woorden uit Ezechiël 37: ‘Ik doe u uit uw graven opstaan’, en met op de buitenkant beelden van sterven en opstanding van het volk Israël. Je ziet […]

Scroll of Fire



In Bar’am vind je overblijfselen van Joodse en Palestijnse geschiedenis: de ruïne van een synagoge en de overblijfselen van het dorpje Biram, waarvan alleen de kerk en de begraafplaats nog behouden zijn. In dit dorpje werd Elias Chacour geboren. In zijn boek Bloodbrothers beschrijft hij hoe zijn vader hem begrip […]

Bar’am


Het checkpoint bij Bethlehem is- onderdeel van ‘The Fence’ (muur & hek). In 2004 begon Israël met de bouw van de ‘veiligheidsbarrière’, om het binnendringen van terroristen tegen te gaan. Misschien een oplossing voor het ene probleem, in elk geval ook oorzaak van weer andere.

Checkpoint


Christ Church is de naam van de Anglicaanse kerk in de Oude Stad, dicht bij de Jaffapoort. In dit kerkgebouw vergadert op sjabbat een Messiaanse gemeente. Op zondag is er een Anglicaanse dienst. Bij de kerk vind je een klein museum, een coffeeshop en een guesthouse.

Christ Church